در زمانهای گذشته این امکان وجود داشت که فردی کار خود را از شاگردی شروع کرده و سرانجام با کمک کارفرمایش به یک موقعیت شغلی مستقل دست یابد. رسم بود که در هر کسبی کارفرما به کارمند ارشد خود در راه ­اندازی کسبی مشابه کمک کند. این سیستم را در زبان ژاپنی"نورن واکه" می­ نامند. در حقیقت فرد مذبور پس از سالها خدمت صادقانه از ارتباط با آن محل کسب آبرومند بهره برده است.

حق شناسی

این روزها به ندرت با حوادث هیجان انگیز برخورد می کنیم ویا داستانهای رقت انگیز می شنویم زیرا روند تحولات و تغییرات اجتماعی چنان سریع است که مجالی برای تفکر ویا لحظه ای برای تعمق بر روی تجارب گذشته باقی نمی ماند.                

از سال 1961 به مدت دوازده سال ریاست هیأت مدیره شرکت ماتسوشیتا الکتریک را بر عهده داشتم. یکی از روزهای سال 1970 با روسای دوازده بخش و برخی از مدیران همطراز آنان یک گفتگوی غیر رسمی ترتیب دادم. در آن زمان شرکت ماتسوشیتا 30 هزار نفر کارمند داشت، بنابراین اسامی و قیافه افرادی را که در آن روز ملاقات کردم به یاد ندارم. وقتی وارد جلسه شدم مدارکی در چند پوشه برایم آماده کرده بودند که افراد حاضر در جلسه را به من معرفی می کرد. بر همین اساس کاملاً مشخص بود چه کسی در کدام صندلی می نشیند و در کدام بخش کار می کند. در مدارکی که برای من تهیه شده بود، بیوگرافی کامل افراد، تحصیلات عالی دانشگاه محل تحصیل و مدت استخدام، رده سازمانی و پست های اداری و فنی که تا کنون در شرکت ماتسوشیتا بر عهده داشتند، ذکر شده بود.